Yılın üçüncü çeyreğine iliş­kin gayri safi yurt içi hâsı­la (GSYH) istatistikleri 29 Ka­sım’da TÜİK tarafından açıkla­nacak. Bilgi öncesi kurumların büyüme beklentilerine fark­lılaşıyor.

Bahçeşehir Üniver­sitesi Ekonomik ve Toplum­sal Araştırmalar Merkezi (BETAM) uzmanlarının yayın­ladığı Ekim 2024 tarihli ana­lize nazaran; mutlaklaşan temmuz, ağustos ve kısmen açıklanan eylül ayı GSYH öncü gösterge­leri ile yapılan hesaplamalar Türkiye iktisadının 2024 yı­lının üçüncü çeyreğinde bir ön­ceki yılın tıpkı çeyreğine kıyasla yüzde 1,3 oranında küçüldüğü­nü gösteriyor. Mevsim ve tak­vim tesirlerinden arındırılmış bilgilerle yapılan hesaplamalar­la da 2024 yılının ikinci çeyre­ğinde bir evvelki çeyreğe kıyasla GSYH’nin yüzde 0,6 azalacağını öngörüldü.

Kamunun yatırım harcamalarında artış

BETAM uzmanlarının anali­zinde şu öngörüler yer aldı: “GS­YH kestiriminde kullandığımız öteki mevsim ve takvim etkile­rinden arındırılmış değişkenle­re baktığımızda hizmet dalı talebinde yüzde 3,2’lik, 12 aylık yatırım beklentilerinde ise yüz­de 4,2’lik düşüş gözlemlemek­teyiz (Tablo 8). Geçen yılın ay­nı periyodu ile kıyaslandığında elektrik tüketiminin yüzde 6,5 artacağını, perakende bölümü fiyat beklentisinin yüzde ise 8.8 azalacağını öngörüyoruz.

Mev­sim ve takvim tesirlerinden arın­dırılmış dataya nazaran, 2024 yılı­nın üçüncü çeyreğinde yatırım malı ithalatında yüzde 4,3’lük bir düşüş, kamu yatırım harca­malarında ise yüzde 6,6’lık bir artış öngörüyoruz. Başka yatı­rım öncü göstergelerinde bek­lenen değişimler ise yüzde 2,1 düşüş ile yüzde 1 artış arasın­dadır (Tablo 4). Yıllık bazda ise kamu yatırım harcamalarında yüksek bir artış (yüzde 55,4), ticari kredilerde ise yüzde 2,6’lık bir düşüş öngörüyoruz. Perakende stoklarında yüzde 5,5’lik, üretim beklentilerinde ise yüzde 12,9’luk önemli bir dü­şüş hesaplıyoruz.”

TCMB anketinde yılsonu beklentisi yüzde 3,1

Foreks Haber’in 13 ekono­mist ile düzenlediği anket so­nucunda ise, 2024 yılı 3. çey­reği için en yüksek ve en dü­şük iddialar yüzde 3,1 ve yüzde 2 olarak belirlendi. Eko­nomistlerin 2024 yılı üçüncü çeyrek devri için GSYH’ye ait yıllık medyan ve ortalama varsayımı yüzde 2,4 büyüme tarafında oluştu. Öteki yandan Merkez Bankası’nın dü­zenlediği piyasa iştirakçileri beklenti anketinin kasım ayı sonuçlarına nazaran; katılımcı­ların GSYH 2024 yılı büyüme beklentisi bir evvelki anket dö­neminde olduğu üzere bu anket devrinde de yüzde 3,1’de kal­dı. GSYH için 2025 yılı bü­yüme beklentisi ise bir evvelki anket döne­minde yüzde 3,3 iken, bu anket periyodunda yüzde 3,2 olarak gerçekleşti.