Sevilay ÇOBAN
İzmirli bir ailede dünyaya gelen Ankara’da üniversiteyi bitirdikten sonra İstanbul’da iş hayatına atılan, 2017’de MBA için ABD’ye uçan Ece Ar Aydın, genç kadın bir teşebbüsçü olarak Türkiye’ye döndü.
Okul hayatı sırasında ve sonrasında tecrübe ettiği işlerde kendini bulamadığını söyleyen Aydın, teşebbüsçü yetiştirmesiyle bilinen Los Angeles’taki Pepperdine Üniversitesi’ndeki yüksek lisansı sırasında besin sektöründe faaliyet gösteren bir startup’ta çalışmaya başladı.
“İşin kaymağını İtalya ve İspanya yiyor”
Aydın, teşebbüs serüvenini şu sözlerle anlatıyor; “İstanbul’da pazarlama sektöründe çalışırken bir yandan daima kendi işimi kurma isteği var başımda. Farklı projeleri hayata geçirmeyi denedim lakin içinde yeme-içme olmayan hiçbir iş beni tatmin etmedi.
ABD’de okurken orada çok fazla zeytinyağı tüketilmediğini ve tüketilenlerin çoğunun Tunus, İspanya, İtalya ya da Yunanistan menşeli olmasının dikkatimi çekti. Dünyanın 3 büyük zeytinyağı üreticilerinden biri konumundaki Türkiye’nin o pazara girişi yapabileceğini fark ettim. O periyot erkek arkadaşım olan eşim bana bir zeytinyağı numunesi gönderdi.
Birkaç işletmeye götürdüğümde ‘Türkiye’de zeytinyağı mı üretiliyor’ yansısıyla karşılaştım. Şimdiye kadar üreticimiz markalaşma ve pazarlamayı pahalı görmediği için biz İtalya ve İspanya’nın toptan yağ tedarikçisi pozisyonuna geldik. Bu da ne demek oluyor? ‘Dökme yağı kilosu 6 eurodan sat İspanya’ya gitsin’ mantığı hâkim. Ben kilosunu artık 20 eurodan satıyorum. Artık 6 euro nerede, 20 euro nerede? Bu işin kaymağını marka sahibi İtalya ve İspanya yiyor.”
“Bizim de 30-40 dolarlık ürünlerimiz var”
“İzmirliysem ben zeytinyağını öğrenirim ve pazarlarım” diyerek işe atıldığını anlatan Aydın, “Oradaki eserlerle kıyaslandığında Türk zeytinyağının kalitesi hangi noktada sorusunu sorarak başladım işe. ‘Yağımız sahiden yeterli mi? Yoksa biz toptan yağcı mıyız?’ Türkiye’de beğendiğim ve takip ettiğim bir üreticinin yağını numune olarak Los Angeles’ta Beverly Hills’de Cheese Store of Beverly Hills isimli bir şarküteriye götürdüm.
İlk siparişimi de oradan aldım, meğer ben şimdi ne şirketi kurmuş ne de tedarikçilerimle anlaşmıştım. Lakin anladım ki bizim de 30-40 dolar bedelinde çok yeterli ürünlerimiz var ve pazarlamayı başarabilirsek sonuca ulaşabiliriz. Sonra da bu işe girmeye karar verdim” diyor. 2018 Kasım’da ABD’de, Türkiye’de de 2020 yılında Olizzi’yi kuran Aydın, zeytinyağlarını Akhisar’daki Alhatoğlu Zeytinyağları’dan sağladığını ekliyor.
“Zeytinyağı bile olmayan yağları raftlarda”
Soğuk sıkım gerçek zeytinyağının en değerli unsurlarının hafif acılık, boğazda yakıcılık ve koku (meyvemsilik) bileşenleriyle tanımlanabileceğini belirten Aydın, ayrıyeten zeytinyağının kalitesini nasıl toplandığı ve işlendiği ile ilgili olduğunun altını çizdi.
Aydın, “Kimyasal analizlerin yanı sıra duyusal tahliller de çok kıymetli. Maalesef Türkiye’de raftaki zeytinyağları yalnızca kimyasalları sağlanıp ‘natürel sızma’ diye etiketlenebiliyor. Fakat İtalya’da durum bu türlü değil. Duyusal tarafta da tahlillerin yapılmış olması lazım. Yağ tadım paneli ‘evet bu natürel sızma lakin 12 ay rafta durabilir’ diyebilir. Yani, o gün natürel sızma olması, iki yıl sonra natürel sızma olacağı manasına gelmiyor.
Ama ne yazık ki biz bugün Türkiye’de tağşişi tartışıyoruz. Zeytinyağı bile olmayan zeytinyağlarını raftan indirmeye çalışıyoruz. Türkiye’de palm yağının içine zeytinyağı aroması karıştırılıp zeytinyağı diye tüketiciye satılıyor. Türkiye’nin tüketici algısı, tüketicinin marka ya da eser algısı İtalya’ya nazaran, İspanya’ya nazaran çok düşük. Türkiye’deki tüketicinin öncelikle zeytinyağı olan zeytinyağını tüketmeyi ve algılamayı öğrenmesi lazım” vurgusu yapıyor.
Hedef, ABD’de büyümek BAE’ye açılmak
Türkiye’de de satışları olan Olizzi’nin en büyük pazarının ABD olduğunu lisana getiren Aydın, “Şimdi Birleşik Arap Emirlikleri’ne açılıyoruz ve muhtemelen ABD’yi geçecek. Önümüzdeki hafta birinci gönderimizi yapacağız. Bizim en güçlü olduğumuz pazarlar Türkiye, ABD, Japonya ve Kore. Avrupa pazarına girmeyi hiç düşünmüyoruz. Zira hem doygun bir pazar hem de ihracatta kilo başına 1,2 euro vergi kelam konusu.
ABD satışlarımızla bir evvelki yıla nazaran cirosal olarak yüzde 40 büyüme sağlamış olmak da amaçlarımız ortasında. ABD’de adetsel satışlarımızla yüzde 45 büyüme sağlayarak tüketici ile buluşma oranımızı artırmak da hedeflerimizden biri. 2025 bizim için çok daha heyecanlı bir sene olacak. Yeni yatırımlarımız ile hem ABD’de hem Birleşik Arap Emirlikleri’nde yenilikçi eserlerimizle pazardaki yerimizi güçlendireceğiz” tabirlerini kullanıyor.
Çocuklar ve yumuşak içimli sevenlere Olizzi Baby
Çocuklu ailelerden ‘yağın acımtırak tadı var. Çocuklara yediremiyoruz’ tarafındaki dönüşlerin yeni bir kategori geliştirmesinde tesirli olduğunu anlatan Aydın, şunları söylüyor; “İnsanlar çocukları ve bebekleri için bilhassa altı aydan sonra ek besine geçiyor ve yumuşak içimli zeytinyağı istiyorlar. Biz de hem daha yumuşak tatta yağ talep eden yetişkinler hem de çocuklara Olizzi Baby’yi satışa sunduk. Türkiye’de en çok satılan eserimiz oldu. 2021 senesinde satışlarına başladık.”
2 yıllık eğitimle ‘usta tadımcı’ oluyor
Ben bu işin ihracat ve pazarlama tarafındayım. Pazarlamacı olmanın yanı sıra zeytinyağını öğrenmek istedim. Tam pandemi devrinde zeytinyağı dersleri aldım. Evvel online eğitimlerle başladım, sonra İtalya’da dünyanın ilk zeytinyağı tadım okulu olan ONAOO’da duyusal zeytinyağı derslerine kaydoldum. Yaklaşık 2 yıldır da devam eden eğitim yakın vakitte bitecek ve önümüzdeki günlerde ‘Master Blender’ (usta tadımcı) sertifikamı alacağım.
Taş baskı, çağ dışı bir yöntem
Soğuk sıkımda çağdaş teknoloji kullanımın kıymetine değinen Aydın, “Maalesef tekrar yanlış bilinen şeylerden bir tanesi taş baskı yağın en yeterli olduğu tarafında. Taş baskı artık çağ dışı kalmış bir formül. Bundan 100 yıl evvel kullanılıyormuş. Lakin teknolojik makineler sayesinde biz bugün en yeterli zeytinyağını üretiyoruz, yarın daha da uygun zeytinyağını üreteceğiz. Zeytinyağının 4 tane düşmanı var; oksijen, hava, ısı / ışık ve vakit.
